MEĐUNARODNE MENADŽERSKE AKTIVNOSTI ZORANA KRŽIŠNIKA TOKOM PEDESETIH I RANIH ŠEZDESETIH GODINA DVADESETOG VEKA
Ključne reči:
Zoran Kržišnik, kulturni menadžer, umetničko tržište, Bijenale grafike u Ljubljani, Moderna galerija u Ljubljani, međunarodna umetnička mrežaApstrakt
Rad osvetljava aspekte međunarodnog menadžerskog rada dr Zorana Kržišnika (1920–2008), direktora Moderne galerije u Ljubljani i osnivača ljubljanskog Bijenala grafike. Fokus rada je na pedesetim i ranim šezdesetim godinama dvadesetog veka, tokom kojih su u umetničkim i drugim kulturnim sferama postojala želja da se premosti jaz koji je Drugi svetski rat i posleratna izolacija stvorili između Jugoslavije i Zapada. Izdvojiću Kržišnikove strategije i projekte iz njegove rane karijere, ističući ljubljansko Bijenale osnovano 1955. godine. Ova ciklična izložba pokazala se kao osnova na kojoj će Kržišnik dalje graditi međunarodnu mrežu i veze sa stranim institucijama i uticajnim inostranim radnicima iz sveta umetnosti. Ove veze doprinele su uspešnom probijanju slovenačkih i drugih jugoslovenskih umetnika na međunarodnu scenu.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Reference
Barut, Urška, Petja Grafenauer and Nataša Ivanović. “Kako je Mala galerija prenehala biti
društvena in postala moderna.” Likovne besede 113 (2019): 33–38.
Bogdanović, Ana. “Aleksa Čelebonović i jugoslavenski nastupi na Venecijanskom bijenalu.”
Peristil 60 (2017): 119–120.
Čopič, Špelca. “Uslovi i mogućnosti slovenačkog slikarstva između 1953–1963.” In:
Jugoslovenska umetnost XX veka. Jugoslovensko slikarstvo šeste decenije, 98–106. Beograd: Muzej
savremene umetnosti, 1980.
Djokic, Stefana. “Cultural Encounters and the Role of Art in Yugoslav–US Relations 1961–
1966.” In Reinventing Eastern Europe: Imaginaries, Identities and Transformations, ed. Evinç
Doğan 37–54. London: Transnational Press, 2019.
Dražil, Gregor. “Am I a manager? Yes, I am.” Zoran Kržišnik and How Slovene Modern Art First
Penetrated the Western Art World. Ljubljana: MGLC, 2020.
Dražil, Gregor. “Ljubljanski grafični bienale – formiranje, mednarodna uveljavitev,
umetnostna usmeritev.” Master’s thesis, University of Ljubljana, 2018.
Dražil, Gregor (ed.). Symposium on the exhibition Japan, Yugoslavia and the Biennial of Graphic Arts:
Documents of Collaboration: Proceedings, Ljubljana: MGLC, 2019.
Gabrič, Aleš. “Slovenska agitpropovska kulturna politika: 1945–1952.” Borec: revija za
zgodovino, literaturo in antropologijo, 7–9 (1991): 470–655.
Gabrič, Aleš. Socialistična kulturna revolucija: slovenska kulturna politika 1953–1962. Ljubljana:
Cankarjeva založba, 1995.
Grafenauer, Petja. “Moderna galerija (1957–1986): Obdobje Zorana Kržišnika.” Maska
123–124 (summer 2009): 160–176.
Glavočić, Daina. “40 years of the International Exhibition of Original Drawings,” All
that Drawing: 17 International Exhibitions of (Original) Drawings / (Co)Existence: Posters of
17 International Exhibitions of (Original) Drawings, ed. Daina Glavočić, 11–61. Rijeka:
Museum of Modern Art, 2009.
Kolešnik, Liljana. Između Istoka i Zapada: Hrvaska umjetnost i likovna kritika 50-ih godina. Studije
i monografije Instituta za povijest umjetnosti, no. 27. Zagreb: Institute of Art History, 2006.
Kruljac, Vesna. “Politički disput i napad na enformelnu apstrakciju u Jugoslaviji
1962./1963.” Peristil 62 (2019), 159–177.
Kržišnik, Zoran. “Prodor slovenske likovne umetnosti v mednarodni prostor.” PhD diss.,
University of Ljubljana, 1994.
Kržišnik, Zoran and Breda Škrjanec. Ljubljana School of Graphic Art, Arkade collection, year
3. Ljubljana: EWO, 1997.
MGLC. 2021. “Videopredstavitev knjige ‘Menedžer da sem? Sem.’” Directed by Luka
Karlin. Youtube video, 20:55. Posted 26 March, 2021. https://www.youtube.com/
watch?v=0PpfzbgXP9c.
Sretenović, Dejan. “Uvod: Muzej savremene umetnosti u socijalističkoj Jugoslaviji i posle.”
In: Prilozi za istoriju Muzeja savremene umetnosti, Oko umetnosti edition, no. 2, 9–56.
Beograd: Museum of Contemporary Art, 2016.
Šuvaković, Miško. “Kulturalna politika od socijalističkog realizma do socijalističkog
modernizma.” In Istorija umetnosti u Srbiji – XX vek, vol. 2: Realizmi i modernizmi oko hladnog
rata, ed. Miško Šuvaković 353–374. Beograd: Orion Art, 2012.
Teržan, Vesna (ed.). Mnemosyne: The Time of Ljubljana’s Biennial of Graphic Arts. Ljubljana:
MGLC, 2010.
Veno Pilon Gallery. n.d. “Štiri desetletja v Parizu (1928–1968).” Accessed 30 September 2021.
https://venopilon.com/sl/%C5%A1tiri-desetletja-v-parizu-1928-%E2%80%93–1968.
Videkanić, Bojana. Nonaligned Modernism: Socialist Postcolonial Aesthetics in Yugoslavia, 1945–
1985. Montreal and Kingston: McGill-Queen’s University Press, 2020.
Vučetić, Radina. Coca-Cola Socialism: Americanization of Yugoslav Culture in the Sixties. Translated
by John K. Cox. Budapest: Central European University Press, 2018.
Škrjanec, Breda. Zgodovina ljubljanskih grafičnih bienalov. Ljubljana: MGLC, 1990.
Zadnikar, Marijan. Z mojih poti: spomini slovenskega umetnostnega zgodovinarja in konservatorja.
Ljubljana: DZS, 1991.
Žerovc, Beti. “Introduction to an interview with Zoran Kržišnik.” In: Mnemosyne: The Time
of Ljubljana’s Biennial of Graphic Arts, ed. Vesna Teržan, 36–53. Ljubljana: MGLC, 2010.
The interview was first published in Likovne besede 81–82 (winter 2007), 24–31. It was
reprinted and equipped with the introduction by Beti Žerovc in Beti Žerovc, Kurator &
sodobna umetnost, pogovori, Ljubljana: Maska, 2008, 36–48. The interview was edited by
Vesna Teržan and republished along with the introduction in Mnemosyne.
Newspaper articles
Breščak, Peter. “Portret tedna: Zoran Kržišnik”, Delo, Sobotna priloga, 2 June 1973.
“Naša umetnost v tujini: Prodor v svet”, Tedenska tribuna, 11 July 1961, 7.
“Kultura–novice”, Delo, 24 October 1963, 5.
“Posredovanje jugoslovanskih likovnih del za ZDA”, Delo, 22 July 1966, 5.
Interviews and statements by Zoran Kržišnik
“Naša likovna umetnost u svetu: Perspektive i mogućnosti za plasman dela jugoslovenskih
slikara i vajara”, NIN, no. 419, 11 January 1959, 10.
“Likovno življenje Amerike: Ob obisku ravnatelja Moderne galerije Zorana Kržišnika v
ZDA”, Tedenska tribuna, 11 December 1962, 49.
“Tri pitanja Zoranu Kržišniku”, Vjesnik, 12 April 1964.
“N e znamo igrati z velikim ‘adutom’: Pogovor z ravnateljem ljubljanske Moderne galerije”,
Večer, 28 May 1966, 9, 16.
“Nisam za uravnilovko u umetnosti”, interview with Tomislav Butorac, Vjesnik, 14 May
1967.
“Prodajni prozor u svijet: Prvi uspjesi jugoslovenske galerije Adria Art u New Yorku”, 1967.
“Ostaja nam bogata dediščina”, interview with Marijan Zlobec, Delo, Sobotna priloga, 26 June
1993, 26.
“An interview with Zoran Kržišnik”, interview with Beti Žerovc. In: Mnemosyne: The Time of
Ljubljana’s Biennial of Graphic Arts, ed. Vesna Teržan, 36–52. Ljubljana: MGLC, 2010.
Archival sources
Pilon, Veno. Veno Pilon to Zoran Kržišnik, 10 Mai 1955. Letter. MGLC Archive.
Pilon, Veno. Veno Pilon to Zoran Kržišnik, 24 Mai 1955. Letter. Pilon Gallery Archive.
Minutes of the session of the Secretariat for the Organization of International Exhibitions
of Graphic Art, 26 November 1958. MGLC Archive.
Minutes of the first session of the working committee of the Secretariat for the Organization
of International Exhibitions of Graphic Art, 29 September 1968. MGLC Archive.
##submission.downloads##
Objavljeno
Broj časopisa
Rubrika
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Aуторство-Nekomercijalno-Bez prerade 4.0 Internacionalna licenca.
